طرحواره رهاشدگی: ریشه ها، علائم و راهکارهای درمان
فهرست تیترها

طرحواره رهاشدگی، مفهومی عمیق و پیچیده در روانشناسی است که به احساسات شدید ترس از ترک شدن، تنهایی و بی‌پناهی اشاره دارد. این طرحواره معمولاً ریشه در تجربیات تلخ دوران کودکی دارد و می‌تواند تأثیرات مخربی بر روابط عاطفی و اجتماعی فرد در بزرگسالی بگذارد. در این مقاله، به بررسی جامع طرحواره رهاشدگی، علل ایجاد آن، نشانه‌ها و راهکارهای درمانی خواهیم پرداخت.

ریشه‌های شکل‌گیری طرحواره رهاشدگی

نشانه‌ها و علائم طرحواره رهاشدگی

طرحواره رهاشدگی اغلب در دوران کودکی و به دلیل تجربیات منفی مانند موارد زیر شکل می‌گیرد:

  • فقدان یا کمبود محبت و توجه والدین: کودکانی که به طور مداوم احساس بی‌توجهی یا بی‌مهری از سوی والدین خود داشته باشند، ممکن است به این باور برسند که لیاقت عشق و توجه را ندارند و همیشه در خطر رها شدن هستند.
  • از دست دادن یکی از والدین در کودکی: مرگ یا طلاق والدین می‌تواند ضربه روحی بزرگی به کودک وارد کند و باعث ایجاد ترس از دست دادن عزیزان و تنهایی شود.
  • ترک شدن توسط والدین یا مراقبان: رها شدن توسط والدین یا مراقبان، حتی به طور موقت، می‌تواند در کودک این باور را ایجاد کند که همیشه در معرض ترک شدن قرار دارد.
  • بی‌ثباتی در روابط خانوادگی: تغییرات مکرر در محل زندگی یا مراقبان کودک، می‌تواند باعث ایجاد احساس ناامنی و ترس از رها شدن شود.

نشانه‌ها و علائم طرحواره رهاشدگی

نشانه‌ها و علائم طرحواره رهاشدگی

افرادی که از طرحواره رهاشدگی رنج می‌برند، ممکن است نشانه‌های زیر را تجربه کنند:

  • ترس شدید از تنهایی: این افراد از تنهایی واهمه دارند و به شدت به دنبال جلب توجه و محبت دیگران هستند.
  • وابستگی بیش از حد به دیگران: به دلیل ترس از ترک شدن، به شدت به دیگران وابسته می‌شوند و نمی‌توانند به تنهایی تصمیم بگیرند یا عمل کنند.
  • مشکل در اعتماد به دیگران: به دلیل تجربیات تلخ گذشته، در اعتماد کردن به دیگران مشکل دارند و همیشه نگران خیانت یا ترک شدن هستند.
  • حسادت و کنترل‌گری: برای جلوگیری از ترک شدن، ممکن است به شدت حسادت کنند و سعی در کنترل رفتار و روابط شریک عاطفی خود داشته باشند.
  • اضطراب و افسردگی: ترس مداوم از رها شدن می‌تواند منجر به اضطراب و افسردگی شود.
  • مشکلات در روابط عاطفی: به دلیل وابستگی بیش از حد، حسادت و کنترل‌گری، اغلب در ایجاد و حفظ روابط عاطفی سالم با مشکل مواجه می‌شوند.

طرحواره رهاشدگی در روابط عاطفی

طرحواره رهاشدگی می‌تواند تأثیرات مخربی بر روابط عاطفی فرد داشته باشد. این افراد ممکن است به دنبال افرادی باشند که به آنها بی‌توجهی می‌کنند یا در دسترس نیستند، زیرا این الگوی رفتاری برای آنها آشناست. همچنین، ممکن است در روابط خود رفتارهای چسبنده، وابسته و کنترل‌گرانه از خود نشان دهند که در نهایت باعث دوری و ترک شدن آنها می‌شود.

 طرحواره رهاشدگی و اختلال شخصیت وابسته

طرحواره رهاشدگی می‌تواند یکی از عوامل زمینه‌ساز اختلال شخصیت وابسته باشد. افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، نیاز شدیدی به مراقبت و حمایت دیگران دارند و نمی‌توانند به تنهایی تصمیم بگیرند یا مسئولیت‌پذیر باشند. این افراد همچنین ترس شدیدی از رها شدن و تنهایی دارند و برای جلوگیری از آن، ممکن است در روابط خود رفتارهای تسلیم‌پذیر و مطیعانه از خود نشان دهند.

تشخیص طرحواره رهاشدگی

تشخیص طرحواره رهاشدگی نیازمند ارزیابی دقیق توسط یک متخصص روانشناس یا روانپزشک است. متخصص با بررسی تاریخچه زندگی فرد، تجربیات کودکی، الگوهای رفتاری و نشانه‌های بالینی، می‌تواند وجود طرحواره رهاشدگی را تأیید کند.

راهکارهای درمانی طرحواره رهاشدگی

درمان طرحواره رهاشدگی معمولاً شامل روش‌های زیر است:

  • روان‌درمانی: انواع مختلف روان‌درمانی مانند شناخت درمانی، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، و درمان طرحواره می‌تواند به فرد کمک کند تا ریشه‌های طرحواره خود را شناسایی کرده و با تغییر الگوهای فکری و رفتاری ناسالم، با این طرحواره مقابله کند.
  • دارو درمانی: در برخی موارد، داروهای ضد اضطراب یا ضد افسردگی ممکن است برای کاهش علائم اضطراب و افسردگی مرتبط با طرحواره رهاشدگی تجویز شود.

 مقابله با طرحواره رهاشدگی در زندگی روزمره

در کنار درمان حرفه‌ای، افراد می‌توانند با انجام تمرینات زیر در زندگی روزمره خود با طرحواره رهاشدگی مقابله کنند:

  • افزایش اعتماد به نفس و استقلال: تلاش برای افزایش اعتماد به نفس و استقلال شخصی می‌تواند به فرد کمک کند تا کمتر به دیگران وابسته شود و ترس از رها شدن را کاهش دهد.
  • تقویت مهارت‌های ارتباطی: یادگیری مهارت‌های ارتباطی مؤثر می‌تواند به فرد کمک کند تا روابط سالم‌تری با دیگران برقرار کند و ترس از طرد شدن را کاهش دهد.
  • مدیریت اضطراب و استرس: تمرینات آرام‌سازی مانند مدیتیشن و یوگا می‌تواند به کاهش اضطراب و استرس مرتبط با طرحواره رهاشدگی کمک کند.
  • تغییر الگوهای فکری ناسالم: شناسایی و تغییر افکار منفی و خودسرزنشگرانه می‌تواند به فرد کمک کند تا دیدگاه مثبت‌تری نسبت به خود و دیگران پیدا کند.

نتیجه‌گیری

طرحواره رهاشدگی می‌تواند تأثیرات مخربی بر زندگی عاطفی و اجتماعی فرد داشته باشد. با این حال، با تشخیص و درمان به موقع، می‌توان بر این طرحواره غلبه کرد و روابط سالم‌تری با خود و دیگران برقرار کرد. اگر شما یا یکی از عزیزانتان نشانه‌های طرحواره رهاشدگی را تجربه می‌کنید، مراجعه به یک متخصص روانشناس یا روانپزشک می‌تواند گام مهمی در جهت بهبود و درمان باشد.

0 0 امتیاز ها
امتیاز مقاله
Subscribe
Notify of
guest
0 دیدگاه ها
فیدبک اینلاین
نمایش همه دیدگاه ها

جهت جستجو مطالب عنوان مد نظر خود را در باکس بالا وارد نمایید.