طرحواره اطاعت
فهرست تیترها

طرحواره اطاعت (Subjugation Schema) یکی از طرحواره‌های ناسازگار اولیه است که در نظریه طرحواره درمانی جفری یانگ مطرح شده است. این طرحواره به باورهای عمیق و ناسازگار در مورد نیاز به اطاعت و تسلیم در برابر دیگران اشاره دارد. افرادی که با طرحواره اطاعت دست و پنجه نرم می‌کنند، اغلب احساس می‌کنند مجبورند نیازها، خواسته‌ها و احساسات خود را سرکوب کنند تا از طرد شدن، تنبیه یا رها شدن توسط دیگران جلوگیری کنند. این طرحواره می‌تواند تأثیرات مخربی بر روابط، عزت نفس و سلامت روان فرد داشته باشد.

در این مقاله به بررسی جامع طرحواره اطاعت، علل شکل‌گیری، نشانه‌ها و پیامدهای آن می‌پردازیم. همچنین، راهکارهای درمانی مختلفی را برای مقابله با این طرحواره و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا ارائه خواهیم داد. هدف این مقاله افزایش آگاهی و درک عمیق‌تر از طرحواره اطاعت و کمک به افرادی است که با این چالش روبرو هستند.

طرحواره اطاعت چیست؟

طرحواره اطاعت به الگوهای فکری و رفتاری عمیق و نهادینه شده‌ای اشاره دارد که در آن فرد احساس می‌کند مجبور است از خواسته‌ها، نیازها و انتظارات دیگران پیروی کند، حتی اگر این کار به ضرر خود او باشد. افراد دارای طرحواره اطاعت، معمولاً به شدت نگران واکنش دیگران هستند و از انتقاد، طرد شدن یا تنبیه می‌ترسند. این ترس‌ها باعث می‌شود تا این افراد احساس کنند کنترلی بر زندگی خود ندارند و باید همواره به دیگران اجازه دهند تا برای آن‌ها تصمیم بگیرند.

علل شکل‌گیری طرحواره اطاعت

طرحواره اطاعت معمولاً ریشه در تجربیات کودکی و تعاملات اولیه با والدین و مراقبان دارد. در بسیاری از موارد، کودکانی که در محیط‌های خانوادگی سخت‌گیر، کنترل‌کننده یا سوءاستفاده‌گر بزرگ می‌شوند، یاد می‌گیرند که برای حفظ امنیت و بقا، باید از خواسته‌های دیگران پیروی کنند. والدین یا مراقبانی که به نیازها و احساسات کودک توجه نمی‌کنند، او را تنبیه می‌کنند یا به او اجازه ابراز وجود نمی‌دهند، می‌توانند باعث شکل‌گیری طرحواره اطاعت در کودک شوند.

علل شکل‌گیری طرحواره اطاعت

نشانه‌های طرحواره اطاعت

افراد دارای طرحواره اطاعت ممکن است برخی یا همه نشانه‌های زیر را تجربه کنند:

  • ترس از ابراز وجود: این افراد اغلب از ابراز نظرات، خواسته‌ها و نیازهای خود می‌ترسند، زیرا نگران هستند که این کار باعث ناراحتی یا خشم دیگران شود.
  • مشکل در تصمیم‌گیری: این افراد برای تصمیم‌گیری در مورد مسائل شخصی یا مهم به شدت به دیگران وابسته هستند و اغلب اجازه می‌دهند دیگران برای آن‌ها تصمیم بگیرند.
  • احساس قربانی بودن: این افراد اغلب احساس می‌کنند که در زندگی خود قربانی هستند و دیگران از آن‌ها سوءاستفاده می‌کنند.
  • مشکل در روابط: این افراد ممکن است در روابط خود با مشکلات زیادی روبرو شوند، زیرا نمی‌توانند نیازها و خواسته‌های خود را به صورت سالم بیان کنند و اغلب در روابطی قرار می‌گیرند که در آن مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرند.
  • عزت نفس پایین: این افراد اغلب عزت نفس پایینی دارند و به خودشان باور ندارند. آن‌ها ممکن است احساس کنند که لیاقت خوشبختی و موفقیت را ندارند.
  • افسردگی و اضطراب: طرحواره اطاعت می‌تواند منجر به مشکلات روانشناختی مانند افسردگی و اضطراب شود.

نشانه‌های طرحواره اطاعت

پیامدهای طرحواره اطاعت

طرحواره اطاعت می‌تواند تأثیرات منفی زیادی بر زندگی فرد داشته باشد. این طرحواره می‌تواند منجر به مشکلات زیر شود:

  • مشکلات در روابط: افراد دارای طرحواره اطاعت اغلب در روابط خود با مشکل مواجه می‌شوند. آن‌ها ممکن است به راحتی مورد سوءاستفاده قرار بگیرند، زیرا نمی‌توانند نیازها و خواسته‌های خود را به صورت سالم بیان کنند. همچنین، این افراد ممکن است در روابطی قرار بگیرند که در آن همواره نقش قربانی را بازی می‌کنند.
  • مشکلات شغلی: طرحواره اطاعت می‌تواند باعث شود تا این افراد در محیط کار خود نیز با مشکل مواجه شوند. آن‌ها ممکن است نتوانند به خوبی از خودشان دفاع کنند، در برابر انتقاد آسیب‌پذیر باشند و به راحتی تحت تأثیر دیگران قرار بگیرند.
  • مشکلات روانی: طرحواره اطاعت می‌تواند منجر به مشکلات روانشناختی مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات شخصیتی شود. این افراد ممکن است احساس بی‌ارزشی، درماندگی و ناامیدی کنند.
  • مشکلات جسمی: استرس و اضطراب ناشی از طرحواره اطاعت می‌تواند منجر به مشکلات جسمی مانند سردرد، دردهای عضلانی و مشکلات گوارشی شود.

درمان طرحواره اطاعت

طرحواره اطاعت قابل درمان است، اما درمان آن نیاز به زمان، صبر و تلاش دارد. یکی از روش‌های موثر برای درمان طرحواره اطاعت، طرحواره درمانی است. طرحواره درمانی یک رویکرد درمانی جامع است که توسط جفری یانگ توسعه یافته است. این روش درمانی به افراد کمک می‌کند تا طرحواره‌های ناسازگار خود را شناسایی کنند، ریشه‌های آن‌ها را درک کنند و آن‌ها را با الگوهای فکری و رفتاری سالم جایگزین کنند.

در طرحواره درمانی، درمانگر به فرد کمک می‌کند تا تجربیات کودکی خود را که منجر به شکل‌گیری طرحواره اطاعت شده‌اند، پردازش کند. سپس، درمانگر به فرد مهارت‌های جدیدی را آموزش می‌دهد تا بتواند نیازها و خواسته‌های خود را به صورت سالم بیان کند، از خود دفاع کند و در برابر انتقاد آسیب‌پذیر نباشد.

علاوه بر طرحواره درمانی، روش‌های درمانی دیگری مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) نیز می‌توانند در درمان طرحواره اطاعت موثر باشند. CBT به افراد کمک می‌کند تا افکار و باورهای منفی خود را شناسایی کنند و آن‌ها را با افکار و باورهای مثبت جایگزین کنند. ACT به افراد کمک می‌کند تا احساسات و افکار خود را بپذیرند و با آن‌ها به شیوه‌ای سالم کنار بیایند.

راهکارهای مقابله با طرحواره اطاعت

علاوه بر درمان حرفه‌ای، افراد دارای طرحواره اطاعت می‌توانند با انجام برخی از راهکارهای زیر، به مقابله با این طرحواره بپردازند:

  • افزایش خودآگاهی: اولین گام برای مقابله با طرحواره اطاعت، افزایش خودآگاهی است. این افراد باید سعی کنند الگوهای فکری و رفتاری خود را شناسایی کنند و بفهمند که چه چیزهایی باعث فعال شدن طرحواره اطاعت در آن‌ها می‌شود.
  • به چالش کشیدن باورهای منفی: افراد دارای طرحواره اطاعت اغلب باورهای منفی زیادی در مورد خودشان دارند. آن‌ها باید سعی کنند این باورها را به چالش بکشند و آن‌ها را با باورهای مثبت جایگزین کنند.
  • یادگیری مهارت‌های جدید: این افراد باید سعی کنند مهارت‌های جدیدی را یاد بگیرند، مانند مهارت‌های ارتباطی، مهارت‌های حل مسئله و مهارت‌های مقابله با استرس. این مهارت‌ها می‌توانند به آن‌ها کمک کنند تا در روابط و موقعیت‌های مختلف به خوبی عمل کنند.
  • جستجوی حمایت: این افراد نباید از جستجوی حمایت از دیگران دریغ کنند. صحبت کردن با یک دوست، عضو خانواده یا درمانگر می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا با احساسات خود کنار بیایند و راهکارهای جدیدی برای مقابله با چالش‌های خود پیدا کنند.

نتیجه‌گیری

طرحواره اطاعت یک الگوی فکری و رفتاری ناکارآمد است که می‌تواند تأثیرات مخربی بر زندگی فرد داشته باشد. با این حال، این طرحواره قابل درمان است و افراد دارای طرحواره اطاعت می‌توانند با کمک درمانگر و انجام برخی از راهکارهای خودیاری، به مقابله با این طرحواره بپردازند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند. مهم‌ترین نکته این است که این افراد باید باور داشته باشند که می‌توانند تغییر کنند و به زندگی شاد و سالم دست یابند.

0 0 امتیاز ها
امتیاز مقاله
Subscribe
Notify of
guest
0 دیدگاه ها
فیدبک اینلاین
نمایش همه دیدگاه ها

جهت جستجو مطالب عنوان مد نظر خود را در باکس بالا وارد نمایید.